CHAPTER 19
“In lo tluang maw?” nu Ahlimi chuan car atanga kan chhuah rualin min lo kuah nghal vang vanga, kumhnih zet an inah ka awm ve bawk nên keipawhin chutia ka pasalte in ka han hmu leh ta chu nuam ka ti a, ka ngai veng veng bawk.
“Tluang e, in lo dam maw nu?” ka tihchuan nui var varin a bu nghata, “Kan ngai tawh lutuk cheu a lawm” an lo tih ve chuan ka nui ve hak haka, pa Muana pawh a hmêl hmuh a nuam ta viau mai.
“Ka fapa i pângngai tawh meuh maw?” ti a u Remruata a lo fiam chu a ni pawhin “Pangngai pângngai, in fapa hi pastor ang mai ka ni tawh, induh ang ngeiin tûnah chuan hei hmeichhe tê zet thu thuin ka awm a nih hi. A pasal hi min tir phar dâwr dâwr lo chauh” a ti chu kan nui dar dara.
A nu leh pa pawh u Remruata mizia chuan a tihlim tih hriat takin an hmêl a êng sar mai, a unaute ho pawh an rawn lang har lo. Inchhûng lamah chuan kan bungrua nên chuan kan lût sap sapa, ka thlai hawn ho an hmuh chuan an lâwm thiam hlawm ngei mai.
“Monu fel neih manah lei ngai miahlo in kan nei dâwn a nih hmêl, sa kan ei nasa si a thlai thar lam ngei mai kan han ei tur chu a lâwmawm mange aw. I pasal hi chu a vânnei ani, nang nei lo che sela hetiang hian a awm tawp nâng” u Maman a rawn tihchuan ka pasal chu a ner leh nasa tawh mai.
Mahsela a hma ai ngawt chuan a unaute tân pawh hmuh a nawm zia ka hria a, ka lo hlim ve em em tawp. Tûnah chuan a unaute pawhin a hma a an unaupa kha an hmu lêt leh mêk tih an inhre ṭheuh ang chu, chutih rual erawh chuan ka hnêna a thusawi erawh kha ka la hre reng thung.
Amah avânga a unaunu a chân kha ka ngaihtuah chhuak leh ṭhin “Ka nau dik tak i ni leh chiah a ni, hetiang a i awm leh thei hi ka lâwm takzet” u Terina pawh chuan a rawn ti ve a, u Remruata chuan engmah a sawi lo nângin a hma a inhau reng chutianga a unaute'n an lawm zia a hmuh chuan a ni pawh a chhûnglam aṭangin a hlim dâwn tih ka hria.
“Khatiang lam ringawt sawi tawh lo teh ang u, kan Fanghma rawn hawnte kha ei chhin ula, a tui ania. In nau thawh chhuah sa in ei hmasak ber tur a nih kha, ei rawh u” a ti chu kan ute ho leh an kawppuite chu an nui dar dara, naupangte chuan min lo lâwm ve bawka, kan thil hawn chu an hlimpui viau a nih hmêl.
“A pate nakinah kan lo zin ve thei angem? Thingtlangah ka awm duh ve, anuten a nuam lutuk an tia kan lo zin ve thei angem?” tiin tlema a u deuh pathum chuan an rawn ti a, an ni erawh kum 15 na vêl an hmang ṭan tawh bawk nên an lian ṭha tawh viau mai.
Tleirawl rilru an pu chho tih a hriat hle bawk, “Tehreng mai kan la hruai dâwn cheu ania, in school chawlh veleh in nu leh pa te dil ula in rawn zin dâwn alawm. Kum tawp lamah chuan in lo zin thei ang chu” u Remruatan a rawn tihchuan lawm tih hriat takin an au chûl a, keipawh ka lo nui ve var var mai.
Ka pasal chu ka en ṭhin, keimah ngei pawhin a inthlâk danglam zia chu ka hmu chiang ta viau mai. Hetiang reng hian awm thei sela a nu leh pa mai nilo a unaute lâwm tur zia hi ka ngaihtuah pha lo zâwk.
A room lamah kan bungrua nên kan in suan lût a, kei erawh a lum bawk nên intifai turin bathroom-ah chuan ka lût zuia, tûnah chuan awmpui anga ka awmna hmun ngei kha ka inchhûng a ni ve ta mai chu ania, mumangte pawh a ang zâwk a lawm le.
Bathroom darthlalangah chuan in enin ka nui saka “Tunah chuan hmangaih i ni ve tawha, hmangaih i nei ve tawh bawka. Hma i sawn lutuk ania aw, i mal tawh biklo, innghahna tur pasal i nei tawh ania” tiin keimah leh keimah chu ka in bia a, chhungkaw châwm tu nih chu kan duhzâwng kan nei ve thei mai mai lo a.
Awh kan neih pawhin kan chhûngte ngaihtuah rânin ka lei leh lo ṭhin a nihkha. Tûnah chuan pasal ka nei tawha, ka phurrit te pawh an kiang ta bawk nên ka khawvêl chu a par ka tilo theilo, engkim hi nu Ahlimi leh pa Muana avâng liau liau a ni, an ni awm lo sela chuan tûn hun ang hi ka tawng awm silo.
Bathroom aṭanga ka chhuah rual chuan ka pasal chuan min lo pan vata “Ka tawng che hi ka lâwm ani, nangmah avângin ka unaute pawhin ṭha takin min be leh tawha. Chhûngkaw dik tak min pe lêt a ni, nang hi tawng lo che ila chuan hetiang dinhmun hi kan thleng tawh hauh lovang. Hmeichhe sualin laina an ûm darha, mosual lawina inchhûng chu an kehdarh ṭhin an lo ti ani ngaia, nang erawh chuan chhungkaw kehdarh tawh kha i hui khâwm a, i hmangaihnain min hruai khâwm a nih hi” tiin hlim takin ka chalah chuan a rawn fâwp vang vanga.
“Ka sawi kha i chhûngte hian an hmangaih che a, an ni aia hmangaihtu che an awm lo. An hmangaihna zat tho in ka hmangaih che a, mahsela keichuan hmangaihna chi dangin ka hmangaih thung che a. Ka ring em em bawk che, tûn ang reng hian awm reng la, ka kiangah hian ka innghahna leh ka kut ni turin awm ve reng rawh aw” tiin a âwmah chuan ka bei vang vanga.
“Ka tawn sual loh zia che ka hre tawha, ka kal tir leh tawh lovang che. Nang nêna hlim taka awm hi ka duh a ni, ka hmangaih che a ka hmangaih reng tawh bawk ang che” a tihchuan ka chhûngril lam aṭang hian ka hlim veng veng mai.
“I room pawh hmuh lohna a rei tawh bawka, ka ngai riau mai. Zingtin khân kaihthawh i ngai a, ka rawn kaihthawh apiang che khân min lo hau ziah kha a nia” ka tihchuan a nui huka.
“I sual theih zia kha aw, ka ngei lutuk che kha vuak chawrh che kha ka châk ṭhin a. Mahsela ka ngam bawk silo, ka chunga i sual lutuk kha ka runluih duh avâng che ania hna kha ka thawhpui ṭhin che” ka ti chu ka chalah chuan a rawn pen kerha.
“Ngeiawm lutuk, ka che chhia ka hnunglam aṭanga min nuih rûk te kha ka hre vek ania, ka hriat loh ringa min phun khum zawng zawngte kha ka hre vek. Mahsela khâng te pawh kha ka lâwm vek, nang ka tawn che avânga ka nun dân danglam zia hi ka inhmu a, ka kal tir phal tawh lo che, tirawh i mu hahdam ang hmiang. Naktukah damdawiinah chuan kan in entir nghal dâwn ania” a tihchuan ka hnial biklo.
Ni lengin motor ka chuang bawk nên ka taksa te hi a kham ṭhem ṭhum mai. “U Remruat, nau hi pai theilo ta ila engtin nge ni ang? Min kalsan angem?” ka ti chu min kuah bet vata.
“Chutiang chu sawi suh, i pai thei em em ang. Pathian hian rem a la tilo zâwk te pawh ani ang, Doctor kan hmu a nga a ṭha vek mai ang, i pai theilo a nih pawhin ka kalsan chuang lo ang che. Fa duh avânga innei kan nih loh kha i hre reng lo em ni? Ka mamawh em em laia min kalsan lo tu hmeichhia hi engvangin nge ka kal san ang che? I rai thei em em ang, lo rai theilo pawh ni la i duh avâng a nilo a, ka kalsan hauh lo ang che” a thusawi chuan min hneh a ni.
“Ka hmangaih lutuk che a nia aw, keipawhin ka kalsan miah lo ang che. Mahsela ka hlauthawng ṭhin a ni” ka ti chu ka samah a rawn chûl zauha, “In ngaihtuah hah tawh suh, ṭawngṭai ila engkim a ṭha vek mai ang” a tihchuan ka hnial lo chiang hle mai.
Zîngah chuan tho in tihtur a awm lo bawk nên pâwnlamah ka chhuaka, in bul vêlah chuan ka vâk harh a ni ber mai. Kawngpui ka zawh lai chuan hmeichhe naupang hian min rawn su data, a mah zâwk chu a tlu nghal tap bawk.
A ṭap nghal bai bai chu kai tho vatin “I ṭha em?” ka ti chu an ṭap nasa sauha, chutah in pakhat aṭang chuan nutling hi rawn chhuakin hmeichhe naupang chuan a pan vata, Mizo emaw ka tih lai chuan English in a nu chu a be ta mai. Kei erawhin ngawi reng hian ka en liam tawp ringawt.
“I kalna en ta che, ka fanu i tihnat hi” a rawn ti ringawt chu ka hamhaih bawk nên ka en mâwl tawp ringawt. “Thingtlang tih hriat lutuk, pu Muana te ina awm kha i nimaw? Nungchang mawi pawh hrelo” tiin a phun hlawih hlawiha, a fanu lah chu English vekin zuk be leh si a!
Ka mak ti lutuk chuan ngawi rengin ka en a ni ber, hetiang hi an sawi chu ka lo hre tawha. A tak ngei a ka hmu chu ka âwih theilo a ni ber mai, Mizoramah pawh fate English thiam, Mizo ṭawng zirtir miahlo. Mizo ṭawng aia inchhûng khura English thiam tir duh avânga English hmang tam zâwk an awm an tih kha ka hre chhuak zawk mai.
“Nang lehkha pawh thiam lo helaiah te i la ding ngam reng ka ti, mi mâwl tih takah” a ti leh chiah chu u Remruata aw chang fek fawk a rawn chhuak zuia.
“Ka nupui kha lehkhathiam lo chu ti hauh suh, lehkha thiam lo mahsela a hnam ṭawng tal a zahpui lo a a thiam a sin. Nang inchhûng khura inti changkâng, mahni hnam ṭawng aia English ngaisang khân mahni hnam ṭawng zahpui lo tu kha i hmu sit a maw? Mizo i nihchuan i fate kha Mizo ṭawng zirtir zâwk rawh, hnamdang fa an nih loh kha. Sap ramah an awm lo, Mizoramah in awm tih kha hre rawh, English hi in tihchangkan nân taka hmang hi in lo awm a nimaw? I ngaihsan awm loh emai, i English thiamna khan eng hna mah a pe lo che, vêng khat nu ṭawng thei tih takah mi tihpalh pawh khatiang khawpa i ṭawng tam ni, i fa khân ka nupui kha a su a nih kha” tiin ka kâwngah chuan a rawn kuaha.
Chunu chu a thinrim hmêl zual sauh mai “Vengkhat tlangvâl sualin ka zilh e te min ti elo? Nu leh pa mahin an thunun theihloh i nihkha. Naupangin ka zilh e te chu min ti lo mai teh, ka fate hian an duh duh ṭawng an hmang ang” a tih leh lai chuan u Remruata chu a nui haka.
“A ṭhat chu, lo ṭawng zel rawh se. Nakinah a la zak ang, Mizo ni si Mizo ṭawng thiamlo fa nei chu nakinah an la nuih dâwn che a nihchu. Nangpawh ka nupui hian a duh leh English a thiamlo anga, i sawi tûr a awmlo aw. Mizo ania Mizo in a duh leh a ṭawng ang, i fa kha Mizo tih leh tho i duh dâwn sia a hnam ṭawng tal chu i lo thiam tir tawh dâwn ania, anih leh mai aw vengkhat nu au ring thei” ti leh kherin min kal sawn puia, hepa hi chu a ngeiawm ve mawle.
A ṭawngkam kha aia upa biak nân chuan a mawi ka ti lo a, mahsela kha nu min hmuhsit dân leh thu chiang hre hawt lova min hmusit ve ringawt erawh kha chuan tlêm chuan a phu ka ti ve tho mai, ka pasal hian ka thlavang khatiang khawpin a hauh ang tih pawh ka ring pha lo, mahsela ka pasal nge nge pasal nih alo tling e.
In chhûng kan luh hnu thlengin chu nu au ri chu ka la hre pha a, nu nasa ve tak a nihchu ka ring. Zah a hre vaklo a nih hmel “Bawiha vawiin chu in in entir ang maw?” ka nu in a lo tihchuan u Remruata chuan a lu bu nghata.
“In entir ngei ngei angai, kan hriselna pawh a ṭha nge ṭha lo te en hrim hrim tur, fa neih ve vat te ka duh si a. Ka nupui hian pai thuai thuai se ka duh” a tihchuan ka inthlahrung letling zâwk, nau ka pai theih loh thu hi an lo sawi mai ang tih ka hlau.
Pasalten fa an awh em em laia pai theih mai loh hrehawm zia hi pasal neia fa nei nghal mai lo chuan kan hrethiam vek ang. Inkiltawih a na a, mi nupa an thik awm ṭhin, chubâkah pasal te lakah hian inthlahrun ana bik ngawih ngawih zel.
Pasal ka neih hnu hian chu chu ka hre chiang chho zêl mai, kan inneihna a rei ve tawha. Keini aia innei hnuhnung te pawhin fa an pai tawh laiin keini chuan kan la pai lo ania, kan khaw ho pawh hian min sawi sep sep tawh tih ka hria.
Chaw eikham lamah damdawiin chu kan pan a, kalkawngah te chuan ka lung a phu dup dup reng tawha. Ka result a ṭhat hrâm theih nân ka ṭawngṭai ru mawlh mawlh bawk, ka hlauthâwng lo theilo, ka pasal lah hi a phûr nasa mai si a, a hmêl hmuh pawh hrehawm ka ti tawh zâwk.
Doctor kan hmu duna, a thusawi ka hriat chuan ka rilru hahna te pawh a ti zâng deuh huai mai. Ṭhat lohna kan nei lo ve ve a, keima lamah naupai ka harsat deuh a nih hmela, hlauhthâwn awm erawh a awm loh thu min hrilh avâng chuan ka thlamuang huai mai.
Damdawi ei tur min chawh hnuah kan haw leha, kal kawngah lên kawi a tih tlat avângin kan lêng duna. Chutia han lên dun tâkah chuan nuam ka ti ta phian mai, an ina ka awm lai khân Aizawl awm reng si khân ka vâk chhuak ngailoa. Vêng dang han kal phei chu ka neilo bawk nên hriat a lawi ka neiloa, u Remruata erawh a pian leh seilenna hmun tih takah a hre chiang viau mai.
Bâkah amah hi a lêng peih ve bawk nên khawlaia tam ṭhin na na na chuan hmun nuam deuh leh eitur tuina hmun pawh a lo hre phian lehnghâl, hmun thengthaw nuam zet ah chuan châwl dûnin khawpui chhûng chu kan en duna, ka kâwngah a kuah ngei bawka.
“Hetianga kan awm khât zia hi, vah chhuahna hun ka nei ngai meuhlo kha a nia, hetia kan vah chhuah tâkah chuan Mizo pawh hausa tak tak kan lo tam tawh hle mai. An in ringawt pawh kan damchhunga kan neih phâk ve loh tur a tam viau lehnghâla, mi rethei chenna in pawh nei lo an tam laiin ṭhenkhat erawh hi chuan hmansen loh khawp an la lût ṭawk ṭawk a, chuti chung pawha neih belh duhin smuggling lam an la ti tel hrâm a, mi hausa hian duhtâwk chin an nei lo zâwk hian a hriat ka ti” tiin kan hma lama Building lian leh changkâng pui pui chu ka ena.
“I ti dik chiah keini ngei pawh neih belh duhna hian min kân reng reng lo, in khua a ka rawn awm khân ka hrechiang ani. Mi rethei te zâwk hian dik tak hian sum an la lût a, an retheih avângin sum thianghlim lo hmanga hausak an tum chuanglo. Duh ni sela an thei dâwn lutuk tlat, mahsela mi rethei te zâwk hian rinawmna leh dikna hi an lo ngai hlu a, a nei sa a te zâwk hi kan neihah lungawi lo in neih belh duhna in min ti â vek chu a nih hi” a tihchuan ka bu nghat nghata.
“Nang chu ni ve miah suh aw, chu zawng ai chuan i awh em em fa hi ka nei theilo ang tih ka hlau a ni u Remruat, Doctor khân khatiang sawi mahsela vanduai leh vânneih inkar hi a hla si a, i duh em em thil hi ka pe thei lo ang che tih ka hlau” tiin ka kûn ta daiha, a hmêl pawh hi en har ka ti.
Tûnah tak phei chuan hlim tur ka nih laiin ka hlim thei tlat lo, mi anga fa pêk ve vat te pawh ka châk ve a. Mahsela tûnah kumkhat a tling ṭep tawha, fa ka la keng tlat silo, hrehawm ka ti takzet, ka pasal hian fa ka keng theilo anih chuan hetiang renga min en theih ka ringlo, a chhan chu fa nei theilo hmeichhia chu khua reiah an pasal te rilru a dang ṭhin a, uire emaw inṭhen hun an nei ṭhin tih ka hre ve miau si a.
Ka biangah rawn dawmin min kuai daka “Chutiang sawi mah ta che, i kiangah ka awm reng tho ang. Ka kalsan ngailo ang che, fa chu min la pai sak em em ang ka tih kha, nghâk peih ila Pathian hnenah ṭawngṭai âwl lo ila min chhâng em em ang. I pai thei ta lo a nih pawhin fa lâk tur an tam alawm, kan la mai ang chu. Thil hriat loh ah i ngaihtuahna ti hah suh, a hunah chuan i la pai em em ang, kan pai rih loh te pawh hi ala ṭha zâwk alawm, kan nupa in kan indang chiaha, chhungkaw dinhmun leh eizawnna te hi sawh nghet ve phawt ila a ṭha zâwk alawm” a tihchuan ka ṭah nuih deuh hak mai.
Kan inneih tirha a mizia nên kha chuan an danglam mah mah chu a ni e, tûna a zia ngainatawm leh fel tak ang hi ni reng sela ka duh a ni.
Inah chuan rilru hahdam zetin kan inzui haw a, kan chhûngte ho pawh an lo awm leh ṭhap tawh mai, lo awm tel pakhat erawh ka hre hauhlo. Hmeichhia a ni a, a chhelo viau lehnghâl “Hi Remruat i lo dam ṭha maw? Hei ka rawn haw chiaha, ka u ka rawn zui a nih hi, i induh hle mai” tiin nui sâng hian u Remruata chu a rawn pana.
A awmdanah chuan u Remruata nên chuan an lo in hre ṭha viau a nih ka ring “Muanpuii teh daih chu engtik nge i rawn haw a? I va vâng ve” tiin u Remruata pawh chuan hlim takin a lo chhâwn a, an awm dânah chuan an inngaina tawn hle tih pawh a hriat theih.
“A la reilo, thla hmasa mai khân, nupui i nei tawh tih ka u hian min hrilha. Ka lo âwih lêm lo a, mahsela hei a lo dik ngei chu anih hi, nang berin nupui i nei chu a awihawmloh hial zâwk a lawm, min inhmelhriat tir ve dâwn lo em ni?” tiin keichu min rawn ena, nui sâng mahse min en ruala a ner hmêl kha ka hmuh hmaih hauh lo.
“Ni e, taka Nunu hei hi Muanpuii u Kimtei nau a nih hi, kan monu nau tihna, kan college kalpui ṭhin ania Pune lamah lawyer in a thawk a, helamah a rawn haw a nih hi. Puite ka nupui Nunui” tiin min inhmelhriat tira.
Ṭha deuh chuan kan inchibaia “Helam mi a nilo ani maw, ka u hnên aṭangin ka lo hria a, thingtlâng lam mi i nei tih hi a awihawm loh zâwk alawm. Nang ang tlangvâl hmelṭha leh lehkhathiam bawk si chuan hetiang i nei teh daih chu amak hle mai” a tih lai chuan a u chuan a rawn khap vata.
Keipawh ka awm a nuam chiahlo, a thusawi duh dân khân min hmusit a ang riau hian ka hria. “Ka lo va lût ange” u Remruata bulah chuan tiin ka kalsawn zui ta daiha, tûn thleng hian khawpui mi ṭhenkhat hi chuan thingtlâng hmuhsit hi an la sim theilo a nih hi. Thingtlâng sawrkar hna pawh thawk pha lo, lo ah feh ula hna thawk rawh u mi ti fak fak te an la awm ania, an mak hi ka ti ṭhin.
Thingtlâng leh khawpui hi enge an danglamna, tribal ve ve kan ni tho a. Tin, hetianga thingtlâng hmuhsit ching ho hi chu mi rilru kim lo, a mâwl tâwka lehkha zirsang ve satliahah ka ngaia, ka ngaisang bik der lo.
“I lungawi lo em ni?” u Remruata rawn lût chu en pawh ka en peihlo, kha nu ṭawngkam ngeiawm tak hre reng chunga a khap miahlo kha ka hua. Ngawi reng chuan ka phone chu ka en san mial miala, awmpui an nei tho nên rawngbawl angai bawk siloa phone en bâk tih tur a awm lo.
Nu Ahlimi te lah an hna ah an kal daih bawk nên an rawn haw ṭep tawh erawh chuan ka ring. “Muanpuii kha hrethiam rawh aw, a ṭawngkam hi a na mah mah ṭhin a, ka thlang ber tho che tih i hriat kha” a tihchuan “A nihchu” ti ringawt in ka phone bawk chu ka ensan leha.
Ka thlavang tlêm tal pawha a hauh miahlo khân min ti tha na ve tlat, khanu nên lah khân an innel tih a hriat reng bawk si.
“Titeh Duati hetiang hian awm lo teh, ka ṭhiannu ania. Ka unaupa nupui nau a ni bawka, in inngeih loh chuan a ṭha lo ang, a ṭawngkam kha theihnghilh sak la. A thuhrimah engvangin nge ka lakah i thinrim daiha? Tihsual ka nei em ni?" a tih pawh chu ka chhâng peih vêl lo e a.
Ka bulah chuan rawn mu in ka kâwngah a rawn kuaha, ka dârah chuan a khabe rawn nghatin ka dul chu a chûl riak riaka “Ka nupui lakah hian enge ka tihsual ang aw? Hetia anilo lam min chhâwn daih ni, ka nupui hmelṭha hian hmeichhe dang a mah tluk miahlo tu a thik tih hi ka âwih theilo” a rawn ti chu a kut chu ka sik sak ngheka.
“Awm sawn rawh, khanu ve kha min hmuhsit zia kha enga tân mah ka ti bik tawp siloa. A thuhrimin hmeichhe ṭhian i ngah hle mai, ṭhian iti fai veka i bialnu hlui te hi an ni hial lo maw? Keichu mipa hmeichhe ṭhian ngah deuh chu ka duhlo, ka mipa duh tâna a hmeichhe duh awm chhun leh a ṭhian awm chhun nih ka duh” tiin ka phun hlak hlaka.
Rawn nui hakin ka biangah chuan a rawn chuk zauh zauha, “Nui ringawt suh aw, ka thutak ania. Mipa hmeichhe ṭhian ngah deuh ka duh lo ka tihchu” tiin ka tâl ta vaka, chuveleh min kuah betin ka hmuiah chuan a rawn fâwp a.
“Inthlah dul la, hmeichhe ṭhian ka nei hleinem nang lo tumah an awm dâwn reng reng lo. Ka hmeichhe duh ber i nih hi, tumahin ka thinlunga hmun i chan tawh hi an chhuhsak lo ang che. Engtiang pawhin lo sawichhe che mahsela keimaha i hmun luah an ti danglam pha chuang lo a, enga tân mah ka ngaih loh avâng zâwk a chhâng lo mai ka nih kha, khâng khawpui nula vun no satliah ai khân ka duhloh zâwk che i ring em ni? Nang chu i fela, thawh hreh i neiloa, chhûngkua tân theih tâwp i chhuah bawka, nupui ṭha tak i ni bawk. Mahsela i thinchhe deuh tihmai a ni” a tihchuan ka seh vaka.
Hrâm hrâm ṭhin hian, min fak dâwn pawh hian min tilui tel kher zêl a, ka thin tihrim a duh ṭhin avâng tih ka hre renga, ka thinrim che vêl hi hmuhnawm a ti ni berin ka hria.
“Thin ṭha chu va nei la ti nia, thinchhia min tihchuan thin ṭha ho chu va nei rawh” tiin ka tûm bûr mai, a thusawi dân ṭhin hi ka ngeih theilo.
“Ka duh hleinem, i tihchhiatna tak hi alawm ka duh chhan che. Ka duh na chhan che ber hnawlin engah nge ka kal ang ni, ka nupui duh em em i nih hi thinrim tawh lo la. I thinrim chuan i tawi belh mai ang” a ri lehnghal awk mai, hetiang em em a chimawm hi engtin nge a nih theih ni.