Re: REMRUATKIMA CHAPTER 1 BY MAWITEI BAWITLUNG
Posted: February 23rd, 2026, 8:38 pm
REMRUATKIMA
CHAPTER 4
“U Remruat kan arpui saw buhfai hi keng la lo va chhuah ta che, an ngam tawh ang. Ka buai bawk sia tûna kan chhuah loh chuan a tlai tawh riau mai” ka tihchuan “Ninawm i pasal ka nih hi min tir reng suh, pasalte tir reng ṭhin hmeichhe ṭha an awm ngailo” a ti chu ngei deuh hian ka ena.
Thilsawi ve apianga hetianga min chhâng reng hi tuk thlûk tawp mai te hi ka duh ṭhin. “Engmah i tih ngailoh kha, va ti mai mai rawh phun reng mai. Ar mawng ang chiah hi ni ṭhin suh,” ka ti chu min rawn hnaih ruaka “Min chhâng ve ziah suh, nang duh lo chunga ka neih mai mai lehnghâl min zahlo viau ṭhin suh aw i pasal ka nih hi” a rawn ti pawr hlara.
“Nang zâwk hi a lawm, engmah thawh thiam i nei silo, duh lo chunga ngenna avânga ka neih mai mai i nih hi. Min hmusit viau suh aw i nupui ka nih hi” ka ti ve saka, a ṭawng thei lutuk hi ka ngei ve ṭhin êm ani.
Min chhang tawh bik lo in no chu la in buhfai chu a suaka, pâwnlam a pan nghal nal nal chu ka en zui renga. Chutianga kan awm reng chu a châng chuan ka ning ve ṭhin, reiloteah mangang au ri ka hria a, arpui in mi a lim ri nên ka hriat tâkah chuan ka tlân chhuak vata.
Tuala kan ar in hûn bula u Remruata lo au tuar tuar leh arpuiin a lo ûm ka hmuh chuan ka nuih a za bawk si insûm ngai bawk si chuan ka pan hnaia. Min hmuh rual chuan min lo panin ka hnungah chuan a rawn biru zuia, arpuiin rawn lim a tum leh chu ka lo tlawh awk tâkah chuan ṭuk dut dut chunga a note te chu panin a kalsawn pui zuia.
U Remruata pawh chuan ka hnung aṭang chuan a rawn bih ve duk duk mai. “Engtin nge i va tiha?” ka tihchuan a no min pêk pah chuan “Ka chhuah rualin min rawn lim ringawt a nihkha, saw tiang ar kawlh lutuk saw vulh chi pawh ania mi? Ar chhia a nih saw hralh daih ang, sawtiang vulh reng pawh a ngailo” tiin arpui kalsawn chu a en vang vanga.
Kei erawh ka nuih ala za tlat, khatiang em em a a hlauthâwng hmêl kha ka vawikhat hmuhna a nih bâkah a thil hlauh chu a ho ka tih êm avângin ka nuih a za lo theilo.
Nuih la insûm chung chuan “Lut ang, nu tân chuan fate chhan hi a na rêng a sin. Mihring pawh kan nih hi, a note te tihnat i tum ah angai aniang, lût tawh ang. Vawiin chu dâwrah rawn awm ve la a ṭha ang, inah i ṭhiante i awm puia, thil nilo lo in tih phaha ka duh miahlo ania aw, kan khaw nula te in lo hruailut lehnghala, khatianga i awm dâwn chuan pa Muana te ka hrilh anga, sum min rawn thawn tawh loh chuan” ka ti chu min ngei hmêl tak hian min ena.
“Khatiang khân min vau hauh suh aw, nang hmeichhe mâwl zet hi i ṭawng thei zek lehnghâl. Khatiang zâwng khân vawi khatmah min vau tawh suh” tiin min luhsan daiha, ani nên hi chuan engtikah mah inngeih taka kan awm ka ringlo.
Kan engkim mai hi a inmil lova, chhûngte thu âwih avânga innei kan lo ni bawk nên in mil viau chi kan nilo tlat a tin ni. Ka laka a lâwm lo em em pawh hi ka dem hran lo, a hmeichhe duh miahloh min nei ve tho a ni a, mipa phei chu in la pa tak mai leh mahni ngaihzawngte takngial chungah pawh inla ngêng chi an ni bawk nên chutia a hmeichhe duh loh lutuk min nei chu lawm a har viau ang chu.
Thâwk la ham hamin ka zui lût ve a, chaw chu hma takah eiin dawr lam pan chuan kan in zuia, tûnlai chu a ṭhiante an la cham ve bawk nên kan khaw nula awm ṭha duh vaklo zu pawh in ve thei mai ho inah an lo awm pui ṭhin a, mi hian an hre ve zel bawk nên ka lâwm vak lo.
Thingtlâng phei chu mi chhungkaw nun leh awmdanah an inrawlh peih si a, hetia kan awm pawh hi an sawi leh neuh neuh tawhin ka ring. Ring mai nilo in an sawi leh tawh ang, u Remruata hi ka ngei ṭhin. Ama mualphona tur hi a ti leh ṭhin a, hetiang renga a awm chuan pa Muana te ka hrilh tak tak tawh ang.
Hetiang chuan kan mualpho vak ang tak tihte pawh ka hlau ve bawk. Dâwrah chuan ṭhu leh khâr tawhin ani erawh ṭhutthlengsei kan hûn telah a mu leh zuar tawha, ka phût lui ngai lêm lo. Dawrtu kan nei leh nak nak tawha, dawr dang vak la awm lo chu a siamtir chauh e tilo in kan inhralh thei viau mai.
Pa Muana te chungah ka lâwm viau bawk, ka chhûngte pawh hetiang chuan tlêm tlêmin kan la pui ve thei reng dawna. Chubâkah ka naute ho pawh hna an rawn thawk ve thei ṭan ta bawk nên ngaih a ṭha ve deuh tawha, u nei ve bawk mah ila amah chauh chuan in dawm kan ala har si a, kan naute school an la kal ve bâkah an la naupang bawk nên chhûngkua kan la leikang hlei thei meuhloa.
Tûnah erawh chuan chutianga chhungkaw bak berh erawh kan ni tawh biklo. Keima lo inhlawh ve na nên kan khuaah phei chuan in pawh a ṭha pâwl kan ni ve tawha, khaw mite an taima mai pawha chhungkaw rethei lutuk erawh tumah kan awm hauh lo thung.
“Mama kha min lo pe teh ka ei duh” games khelh paha rawn ti tu chu melh zawkin ngawi reng hian mama pakhat chu ka pe a, a ei ri nghal ruap ruap mai, an awmpui emaw min la ti reng hi a anga. Mi tirh hi nuam a ti ve hrim hrim nge pawh ka hrelo, a tih ve theih rengah pawh min tir ṭalh zel.
“Kan dawr thil i ei nasa si, hlêp tur ai zawng zawngte hi i ei zo ange aw” ka tihlai chuan games khelh pah chuan “Kan pawisa a i lâk tho ania, enge pawi? Ka ei pawhin kan ta a nia ka ei a nimai” a rawn ti chu ka ngei tak tak a ni.
Tinge ngeiawm tak tak hian min biak reng mai ni? “I nupui ka ni tawha, tin in pawisa zawng zawng kan hmang bik lo. Rim taka ka thawh aṭanga ka khâwl kan hmang ve tho tih kha hria la, khatiang kha sawi reng suh, mipa zâwk lehnghâl. I phun peihin i kâ hi a kal mah mah a nih hi” ka tih lai chuan ka hnungah a rawn bêng awka, a thip ngei mai.
Thinrim taka ka hawi lêt rual chuan a hmaiah chuan ka sih sak ta vaka, a au nghal chûl chu nuih hakin “Kut min thlâk hmasak man a nih kha, kutthlawn ka tuar ngailo a nia, ka duh lo bur bawk. Tikhan i mut mai mai dawn chuan tlâi chaw i ei thei lo ang, Bible pawhin thawk peih lo chuan ei pawh ei suh se a tihkha, i thawh loh chuan i ei lo ang ka in anih hi” ka ti ve ta faka.
Ngeiawm tak taka min biak a hmang bawka, ka tih lêt ve zêl loh chuan ka hlauah ngaiin min hmusit reng mai ang, “I pasal ka nih hi, i ta chu ka ta ka ta pawh i ta, ta bik kan neilo ve ve” a rawn tichu nuihpui hakin “Kha i sawi zawh chiah kha i hre reng ang chu maw? Ta bik kan nei lo ve ve a, nangpawhin i neilo, engkim hi kan inṭawm vek tur a nih hi, awm mai mai chung chuan ei tur a hmuh theihloha, chuvang chuan ka bulah hian rawn ṭhu la, midangte hi lo chhâwn ve rawh” tiin sawi fuh inti ru zet chuan ka nuih saka.
Engmah sawi bik lo chuan a rawn ṭhu hnai ve maia, mahsela tumah chu han ngaihsaka enge an duh zawh pawh a nei chuang lo, tihian nitin kan inzuia nitin kan inbiak chuan a zia pawh a dangin kan inngeih ve zêl ka beisei bawk, a ze ngai reng hi a put chu ka ring bik lo.
Pa Muanaten ka lakah beiseina an nei sâng bawk nên an beisei ang an hmuh theih nân hian theihtâwp ka chhuah ve chhin phawt ang chu. Kumkhat chhûnga ka hlawhtling theilo a nihchuan kan inṭhen dâwn tho a, u Remruata pawhin hma lam a pan ve thei tawh ang chu.
“In khua chu a têt ang aiin sum an nei a nimaw?” a rawn ti chu “Nei ve bawk ang chu, an taima a lawm. Nitin hna an thawk a, kuthnathawktute hi chu kan rim a sin, nitin ni sensa hnuaiah thlan tla zawih zawih a kan thawh hnuah haw kawng hrehawm leh chho zet paltlangin thui tak tak kan kala, sawrkar hna thawk te hlawh ang erawh thlatin kan hlawh ve theilo, an ni chu hahdam takin daihlim hnuaiah tal an la thawka, thlatin hlawh an la la bik ania, keini erawh tihian sawrkar ṭha neih loh phei chuan kan thawh rah tam tak hi chu seng lohin an riral leh mai mai ṭhina” tiin ka sawi duaha.
Mak tak maiin min hnial bik lova, a lo bu nghat nghat mai “Mizoramah hi chuan eng sawrkar mah hi ṭha leh rintlâk an awm dâwn lo, tlin loh hlau hian inthlan dâwnah thu an tiam vak vaka, mipuite lah hi party hrang hrangah awmin mahni party bil ṭan hlur vek kan ni a, kan ram tâna ṭha zâwk ngaihtuah ai chuan kan party tih avânga a dik leh dik lo pawh ngaihtuah lo a a dik lohna lai hliahkhuha party dang puh chîng zêl hi kan nia, chuvang chuan mahni chhûngkua din chhuah theihna tur chauh hi ngaihtuah ila a ṭha mai. A dang chu angai vak lo, engtikah mah kan ram hi kan siamṭha dâwn chuang lo” a rawn ti ve khauha.
Tûn hi puitling taka kan titi dunna hmasa ber ani, hetianga thu kan sawi dun ve te hi ka ring ngailoa, mahsela tûnah hian a thleng mek chu a ni sia. Mumang te pawh a ang zâwk a lawm mawle, ka nuihte lam lam a za a, a nuam ka ti riau bawk.
“I sawi dik chiah, keini in kan duh zâwng te kan ram ṭhatna tur lo sawi ve vak vak mah ila awmzia a awmlo. Ṭawng thei deuh deuh, mahni party ruihchilh ho in min chîl rawn leh hrep emaw a nia nga, mahni chhungkaw hlâwkna tur hi buaipui tawp ila a ṭha ber mai tiraw? Tumah hian kan thusawi hi an bengkhawn dâwn chuang siloa, mahni hlâwkna tur hi zawn ve mai tur“ tiin ka nui hak haka.
Amah pawh a rawn nui ve suk suk mai, “School hi i kal lo hrim hrim nge ni a i kal ve ṭhin?” a rawn ti chu ka aw ka thian kharha, hetiang thu kan sawi hi ka rin loh lutuk avâng hian engkim hi ka tân chuan a phûr awm em em vek mai.
“Nia class 8 thleng ka kala, mahsela ka nu leh pa an upa ve tawh nên ka u lah kha kha tih lai khân 12 a kal mêk a, a chhuah ve law law kha kan duhpui bawk nên keimah kha ka châwl ta tawpa, kumhnih chhûng hna ka thawk tihah ka u pawh tihian a zirlaite zo in hna a zawng ṭan a, tûnah hian kan khaw Primary ah hian hna a dil ve leha, a hmuh hlauh chuan ka nu leh pa pawh an awm nuam leh zual tawh ang chu. Kei erawh zir leh turin min ti ṭhin mahsela ka lo châwl laklawh tawh bawk nên tihian ka châwl tlang ta a nih hi“ ka tihchuan min rawn melh vuta.
“Tunah pawh kal leh la, i la upa hauh hleinem” a rawn tichu ka nui lo theilo. “Min en la, pâwl 9 ah lût leh turin ka kum leh hmêl hi a chal tawh laklawh bawk sia lawm, a chi tawh lo ang. Nula puitling tawh pawl kua lek han nih leh chu a âwm ang lo emai” ka ti chu kan nui dun vak vaka, a ngaihtuah ve aniang chu ka inhmeh loh tur zia pawh a hre ngei ang.
ZAWMNA...
“In khua chu a tê nângin a nuam ve a nih hi” tiin a hawi vung vunga, thingtlâng khuaah chuan kan tê chhe bik hauh lova. Mahsela an ni Aizawl a awm reng tân chuan tê tak tur chu a ni rêng ani, a thusawi pawh a dik lo hauh lo, mahsela ka tân chuan kan khua aia nuam a awm bik lo.
“Kan lo kala in awm siloa, hetah a nimaw in lo awma?” a ṭhiante rawn langin an rawn au nghal lung lunga, boruak an ti chhe leh zo ang tih pawh ka hlau hlel lo e. Kan inkâwm ve thei ṭan dâwn chauh a, an rawn thleng chuan boruak an ti danglam leh zo vek tak taka.
An ri leh le lu tawh mai, kei erawh naupang ho thil rawn lei chu ka lo buaipui leh mawlh mawlh tawha “Naktukah kan haw ve tawh ang, duh lo viau mah ila chhungkaw chawmhlawm kan la ni bawk si a, haw ngei ngei angai a nih hi” an tihchuan u Remruata chuan a huphurh deuh nge “A la reilo e” a lo ti bul bula.
“Kan rawn zin leh vat dâwn alawm, nangpawh nupui i nei tawha. Patling taka awm tum la a ṭha, in nu pawh kan en hian misual a ni dâwn lo tih kan hria, Mary kha chu theihnghilh tum rawh, bâkah i duh tak tak loh kha. Khatiang hmeichhia ai kha chuan keini pawh hian tûna i nupui hi kan duhpui zâwk che ania, a hma kha chuan kan duhpui bik lo che a, mahsela hei belhchian alo dâwl phian hi. I ṭawngkam ngeiawm zet pawh a dodai thei zel ania” an tihchuaj awm hmunah ka lo nui ve haka.
Ka hriat hlau in an phun ru ve sur sur nângin an ni zurui lehnghâl chu an ṭawng a la ring tho bawk nên hriat loh theih pawh a nilo. “In haw chuan tunge ka kawm tawh anga, a nihchuan zanin chu lêng chhuak ang u” a tihchuan a ṭhiante pawh chuan an lo pawmpui viau mai.
Kan khaw nula ho sâwm chhuah tur an hmu leh ngei ang le, nula awm ṭha duh vaklo. Zu pawh in ve thei mai hi thingtlangah pawh hian kan awm ve zeuh zel bawk nên an ni lah khawpui tlangvâl an niin an hmêlṭha bawka, nula chuan an zui lo theilo ang.
“Len chhuah angai lo” ka lo ti chu min rawn melh rum nasa mai, keipawh ka lâwm hauh lo bawk. “Pathian leh kohhran hmaah thu kan tiam tawha, min hmangaih lo a ni tihchu ka hre chiang khawp mai, keipawhin ka hmangaih chuang lo che. Mahsela kan thutiamna ngei Pathian leh kohhran hi ka zaha, kan inneih thutiam hi vawn reng ka tum angin nangpawh hian i tum ve tur a nilo em ni? Hmeichhe dang i kawp vaih chuan maw ka lâwm lo khawp ang, i uire dâwn a nihchuan inṭhen ila i pa leh i nu nên in sawifel ve tawh mai dâwn ania, kan inṭhen chuan thil thleng tur i hriat chian kha” ka ti chu min huat hmêl tak hian min ena.
Mahsela engmah chu a sawi chuang lo, keipawh chuan thil dang sawi belh ka tum tawhloa. A ṭhiante chuan min melh tawn zak zak mai, min duh loh miau avânga ka thu pawh pawm ngai lo ani a. Nawr luih chiam ka tumlo, mipa a ni a a thinrim tâwp ka tawng ang tih pawh ka hlau ve tho a, nimahsela pa Muana te thusawi ka hrechiang bawk nên vau lêt ve ṭhin mai ka ni zâwk.
Tlâi a nih tâkah chuan rawngbawl angai bawk nên dawr chu kharin inah kan inzui pheia, rawng ka bâwl mawlh mawlh laiin an ni ṭhianho erawh chu games bawk khêl in an au leh chûl tawha, an in khawih ri leh awk ṭhin. An thinchhiat hlawm nên engtin nge an inkawm reng peih zâwk ni, keichu ṭhian kutthlak hmang deuh kawm chu ka peihlo, fiamthu a awm ve a. Mahsela na tak zawng hlira infiam hi ka peih ve lêm lo.
Chutih rual erawh chuan ṭhian neihloh erawh ka duh hauh lo thung. U Remruata chu rawn pheiin “Pawisa min lo pe teh” a rawn ti ringawta, zanlam chu vah chhuah tho a tum a nih hmêl. Enga tinge hetiang em em a a luhlula a tihmawh mai ni? Hetiang em em a mipa luhlul hi ka la hmu ngailo, chutia pawisa min lo dîl lai chuan kan khaw nula upa lam pahnih zu duh zet hi rawn lûtin u Remruata ṭhiante ho chu an rawn ko nghal lung lunga.
Lungawi lo zeta u Remruata ka en lai chuan a ni pawh chuan min lo en ve reng bawk. “Kha hei hi la rawh, rawn haw nghal ang che. Hetiang reng chuan pa Muana te ka hrilh tak tak ang, inchhunga i ṭhiante zu rui i rawn hruai luh hi ka duh miahlo ania. Inchhûng zahawm lo a siamtu a ni“ ka ti fak faka, ka thusawi chu a ngai pawimawh leh chuang pawhin ka ringlo.
Ṭawng in chan lo chunga an chhuak chu ka en zui renga, engtikah tak a zia kalsana puitling taka awm ve tak ang maw? Vawiinah te kha chuan pângngai taka kan inbiak a, ṭhianṭha ang tala kan awm ve te ka beisei a, mahsela a ṭhiante an rawn langa engmah lo maiah a chang leh ta chu a nih hi.
Kawmchhakah chuan Lawmi chhakchhuak sak VALA THAWNTHU tihchu an zai phei lung lunga, englai pawha rui reng ang an nih avâng hian an zai aṭang pawhin kan ṭhenawm ho chuan an rui tih an hre chiang viau ang chu.
“Vala thawnthu lungchhiat thlâk chu hei ani, a di a hmangaih leh a lunglai luahtu chuan, nang nên chuan kawp rem tur kan ni mawlh love, tiin puan ang a hnawl val lungmawla chu“ tiin an zai phei luah luaha, an zai thiam lo em em mai lehnghâl.
Mikhualnaah zah tih vêl lam chu a awm lo, khawi hmunah pawh it's my life ti thei kha an ni tlata, ṭhian tur dik tak in kâwm khâwm, zah lah an hre miahlo. Hetiang tân hi chuan khawi lai hmun pawh hi wow tih tawp chi a ni.
An kal liam hnuah chuan chhuat chu phiat faiin ka nâwt leh te te a, hetianga a nungchang hi a awm reng a nihchuan ka dawh reng thei angem ka hrelo, a luhlul bawk si.
Reife ka nghah hnuah pawh a rawn haw mai loh avângin ka chawhmeh siam chu an dai hman ang tih hlauin chaw chu ka ei san leh ta nge nge a. Ṭha deuh hian a awm ve tawh dâwn emaw tih lai hian beisei loh dânin a awm leh ṭhin.
Hetiang mipa hi an awm theih ka ring lova, mahsela an lo awm chiang a nih hi, khâng hmeichhe zahna châng hrelo zet zet lah khân an la kuah thuak thuak lehnghala, ka lâwm lo takzet. Tikhan khaw mite hnênah an sawi leh anga, ka tân chuan mite min sawisêlna tur leh ka pasal ka ti lungawi zo lo anga an ngaih ka hlau ber a ni.
Remruatkima hi heti em em hian engtin nge a sual thiama, a luhlul theih bik le? Amah ah hian mi nung pali lai an awm in ka hre tawh, a châng leh a fel thuta, a châng leh a thinrim leha. A chângin a ngêng in tih a har em em a, a châng leh thu a âwih leh em em bawk si. Amah tawp hi zir tham a ni nimai hian ka hre tawh.
Zânah chuan ka nghâk ve bawk nên ṭhutthlengah chuan mu in movie ka en mai maia, ka pasal a nih na anga ka ngaihven hi ka tih turah ngailo ila chuan ka mut san daih tawh ang. Pa Muanate nupa ka hmaizah bawk nên ka ngaihsak lo thei silo, ka mipa duhzâwng mizia ka sawi ang kha amahah ka hmu lo bawk nên a awm dân hian min ti thinrim ṭun mai.
Pa Muana te ngaihtuah lo ila chuan ka ṭhen nghal vang vang tawh ang, an lakah thu ka lo tiam ve tawh si a. Kumkhat chhûng chu ka tuar mai ang chu, mahsela ka tuar chhuak thei ange maw? A mizia a ngai reng phei chuan engtin nge kan awm ang tih ka ngaihtuah pha lo zâwk, amah leh savawm hi ka tehkhina, an in ang dâwn riauin ka hria.
Mâwl tak leh thinrim in peih ât reng mai, Savawm pawh a mi hmuh apiang bei duh mai, thinrim reng ang ania. U Remruata pawh chutiang chiah chu, englai pawh hian mi a seh dawn emaw tih tur hian a awm reng nimaiin ka hria, Remsavawma ti tawh ila a ṭha nghe nghe ang chu.
Dar sarih vêlah chuan kawngka chu rawn inhawngin rui tih hriat tak hian a rawn lût chhur chhura, ka lo en kar mai. Pasal zu in mi ka neilo ang ka lo ti ṭhin a, mahsela ka hma hun hi ka va han hrelo tak em. Tûnah chuan ka tum loh leh neih ka tum loh mizia pu vek mai pasal pêk ka ni ania, Pathian pawi hi ka sawi nge tihte ka ngaihtuah rum rum mai.
“Zu in tawh suh ka tihkha, nangmah avânga mualpho ka duh hauh lo ania aw, khâng hmeichhia te kha ilo kawp ange. Khaw mite hnêna an sawi chuan i thangmawilo khawp ang, ka lâwm hauh lo ania aw. Min duh lo mahla i nupui ka nihna ang chuan min zah ve ta che” lungawi lo zet chuan ka ti a.
“Sum vanga min nei ani lo'm ni i nih? Ka duh duh ka kawp ang nang hian ṭawngkam khat pawhin ka nu leh pa bulah sawi suh ang che. Keimah avânga inchhûngkua pawh hetianga awm thei in nih hi” chapo zeta tichunga hnunglam min chhawn hmaktu chu thinrim taka enin ka zuang kâng zawka, a hnungah ka tlawh awk rualin hmalamah a bawk nghal thlawp mai.
Thingtlâng nula ka nihna a hmusit bawk a, thingtlâng nun tak tak ka tem tir dâwn khawp. A ni zi rui lehnghâl chu a rawn la tho chhuak thei mai lo zui “Min lo pui teh, engvangin nge min tlawh ringawt, min ngam viau suh aw” ti nung nungin min rawn ban leh lawia.
Minung pali amah ah an awm ka tihkha ka tih dik ka ring, a thinrim dawn emaw tih laiin ṭha deuhin min la be leh lawi bawk si nên ka rin loh hlir mizia hi a pu mai.
Kai tho in chaw a ei thei dâwn lo tih ka hriat chian avâng chuan pindan lamah chuan ka kuah lût a, a rum ṭuah ṭuah reng mai. Khuma ka mutthlak rualin min pawt mu tel hnawka, ka bawh deuh rawk mai “Ka haw miahlo che, mahsela ka nu leh pa hi ka hua a ni. Hetiang dinhmuna min din tir pawh hi ka hua” tiin a phun deuh bul bula.
A awmdân chu ka en renga, tûnah chuan thinrim hmêl kha nilo in inthiamlo hmêl ka hmu tawh zâwk “I tân pasal ṭha tak ka ni thei dâwn lo tih hre chunga engvanga min nei nge i nih?” a tih erawh ka chhâng ta lo, ka mitah tak en reng chung chuan ka hmaiah a rawn chûl a, ka dawh tawp ringawt.
Chutah a mit chhingin a chatthla zuia, rang taka tho chhuakin a chapal chu ka phelhsaka, puan sin tirin a bulah chuan ka mu thla ve vata. A ṭawng vai leh nuah nuah ṭhin, a thusawi kha ka ringhlel lo, min huat lutuk hi chu ka ring bik lo hrim hrima, hetianga kan awm ta mai nên a hmeichhe duh a neih theihna tur ka lo dâl ve leh zêl bawk si hi min hua pawh nise ka dem em em lo.
Mahsela a nun ṭha lo tak hi chu kalsan thei hrâm sela ka ti,ka nute lo min sahphel turin ka dil anga. Hna ka thawhpui tal loh chuan zu a in bawk si a a taksa tân a ṭhat ka ringlo, kan dawr chu ka naute pawhin an nghâk thei dawna ka ngaihtuah em em lo bawk nên feh pui zêl tawh ila a ṭha ang, thlai chin ve hrim hrim pawh ka duh bawk.
CHAPTER 4
“U Remruat kan arpui saw buhfai hi keng la lo va chhuah ta che, an ngam tawh ang. Ka buai bawk sia tûna kan chhuah loh chuan a tlai tawh riau mai” ka tihchuan “Ninawm i pasal ka nih hi min tir reng suh, pasalte tir reng ṭhin hmeichhe ṭha an awm ngailo” a ti chu ngei deuh hian ka ena.
Thilsawi ve apianga hetianga min chhâng reng hi tuk thlûk tawp mai te hi ka duh ṭhin. “Engmah i tih ngailoh kha, va ti mai mai rawh phun reng mai. Ar mawng ang chiah hi ni ṭhin suh,” ka ti chu min rawn hnaih ruaka “Min chhâng ve ziah suh, nang duh lo chunga ka neih mai mai lehnghâl min zahlo viau ṭhin suh aw i pasal ka nih hi” a rawn ti pawr hlara.
“Nang zâwk hi a lawm, engmah thawh thiam i nei silo, duh lo chunga ngenna avânga ka neih mai mai i nih hi. Min hmusit viau suh aw i nupui ka nih hi” ka ti ve saka, a ṭawng thei lutuk hi ka ngei ve ṭhin êm ani.
Min chhang tawh bik lo in no chu la in buhfai chu a suaka, pâwnlam a pan nghal nal nal chu ka en zui renga. Chutianga kan awm reng chu a châng chuan ka ning ve ṭhin, reiloteah mangang au ri ka hria a, arpui in mi a lim ri nên ka hriat tâkah chuan ka tlân chhuak vata.
Tuala kan ar in hûn bula u Remruata lo au tuar tuar leh arpuiin a lo ûm ka hmuh chuan ka nuih a za bawk si insûm ngai bawk si chuan ka pan hnaia. Min hmuh rual chuan min lo panin ka hnungah chuan a rawn biru zuia, arpuiin rawn lim a tum leh chu ka lo tlawh awk tâkah chuan ṭuk dut dut chunga a note te chu panin a kalsawn pui zuia.
U Remruata pawh chuan ka hnung aṭang chuan a rawn bih ve duk duk mai. “Engtin nge i va tiha?” ka tihchuan a no min pêk pah chuan “Ka chhuah rualin min rawn lim ringawt a nihkha, saw tiang ar kawlh lutuk saw vulh chi pawh ania mi? Ar chhia a nih saw hralh daih ang, sawtiang vulh reng pawh a ngailo” tiin arpui kalsawn chu a en vang vanga.
Kei erawh ka nuih ala za tlat, khatiang em em a a hlauthâwng hmêl kha ka vawikhat hmuhna a nih bâkah a thil hlauh chu a ho ka tih êm avângin ka nuih a za lo theilo.
Nuih la insûm chung chuan “Lut ang, nu tân chuan fate chhan hi a na rêng a sin. Mihring pawh kan nih hi, a note te tihnat i tum ah angai aniang, lût tawh ang. Vawiin chu dâwrah rawn awm ve la a ṭha ang, inah i ṭhiante i awm puia, thil nilo lo in tih phaha ka duh miahlo ania aw, kan khaw nula te in lo hruailut lehnghala, khatianga i awm dâwn chuan pa Muana te ka hrilh anga, sum min rawn thawn tawh loh chuan” ka ti chu min ngei hmêl tak hian min ena.
“Khatiang khân min vau hauh suh aw, nang hmeichhe mâwl zet hi i ṭawng thei zek lehnghâl. Khatiang zâwng khân vawi khatmah min vau tawh suh” tiin min luhsan daiha, ani nên hi chuan engtikah mah inngeih taka kan awm ka ringlo.
Kan engkim mai hi a inmil lova, chhûngte thu âwih avânga innei kan lo ni bawk nên in mil viau chi kan nilo tlat a tin ni. Ka laka a lâwm lo em em pawh hi ka dem hran lo, a hmeichhe duh miahloh min nei ve tho a ni a, mipa phei chu in la pa tak mai leh mahni ngaihzawngte takngial chungah pawh inla ngêng chi an ni bawk nên chutia a hmeichhe duh loh lutuk min nei chu lawm a har viau ang chu.
Thâwk la ham hamin ka zui lût ve a, chaw chu hma takah eiin dawr lam pan chuan kan in zuia, tûnlai chu a ṭhiante an la cham ve bawk nên kan khaw nula awm ṭha duh vaklo zu pawh in ve thei mai ho inah an lo awm pui ṭhin a, mi hian an hre ve zel bawk nên ka lâwm vak lo.
Thingtlâng phei chu mi chhungkaw nun leh awmdanah an inrawlh peih si a, hetia kan awm pawh hi an sawi leh neuh neuh tawhin ka ring. Ring mai nilo in an sawi leh tawh ang, u Remruata hi ka ngei ṭhin. Ama mualphona tur hi a ti leh ṭhin a, hetiang renga a awm chuan pa Muana te ka hrilh tak tak tawh ang.
Hetiang chuan kan mualpho vak ang tak tihte pawh ka hlau ve bawk. Dâwrah chuan ṭhu leh khâr tawhin ani erawh ṭhutthlengsei kan hûn telah a mu leh zuar tawha, ka phût lui ngai lêm lo. Dawrtu kan nei leh nak nak tawha, dawr dang vak la awm lo chu a siamtir chauh e tilo in kan inhralh thei viau mai.
Pa Muana te chungah ka lâwm viau bawk, ka chhûngte pawh hetiang chuan tlêm tlêmin kan la pui ve thei reng dawna. Chubâkah ka naute ho pawh hna an rawn thawk ve thei ṭan ta bawk nên ngaih a ṭha ve deuh tawha, u nei ve bawk mah ila amah chauh chuan in dawm kan ala har si a, kan naute school an la kal ve bâkah an la naupang bawk nên chhûngkua kan la leikang hlei thei meuhloa.
Tûnah erawh chuan chutianga chhungkaw bak berh erawh kan ni tawh biklo. Keima lo inhlawh ve na nên kan khuaah phei chuan in pawh a ṭha pâwl kan ni ve tawha, khaw mite an taima mai pawha chhungkaw rethei lutuk erawh tumah kan awm hauh lo thung.
“Mama kha min lo pe teh ka ei duh” games khelh paha rawn ti tu chu melh zawkin ngawi reng hian mama pakhat chu ka pe a, a ei ri nghal ruap ruap mai, an awmpui emaw min la ti reng hi a anga. Mi tirh hi nuam a ti ve hrim hrim nge pawh ka hrelo, a tih ve theih rengah pawh min tir ṭalh zel.
“Kan dawr thil i ei nasa si, hlêp tur ai zawng zawngte hi i ei zo ange aw” ka tihlai chuan games khelh pah chuan “Kan pawisa a i lâk tho ania, enge pawi? Ka ei pawhin kan ta a nia ka ei a nimai” a rawn ti chu ka ngei tak tak a ni.
Tinge ngeiawm tak tak hian min biak reng mai ni? “I nupui ka ni tawha, tin in pawisa zawng zawng kan hmang bik lo. Rim taka ka thawh aṭanga ka khâwl kan hmang ve tho tih kha hria la, khatiang kha sawi reng suh, mipa zâwk lehnghâl. I phun peihin i kâ hi a kal mah mah a nih hi” ka tih lai chuan ka hnungah a rawn bêng awka, a thip ngei mai.
Thinrim taka ka hawi lêt rual chuan a hmaiah chuan ka sih sak ta vaka, a au nghal chûl chu nuih hakin “Kut min thlâk hmasak man a nih kha, kutthlawn ka tuar ngailo a nia, ka duh lo bur bawk. Tikhan i mut mai mai dawn chuan tlâi chaw i ei thei lo ang, Bible pawhin thawk peih lo chuan ei pawh ei suh se a tihkha, i thawh loh chuan i ei lo ang ka in anih hi” ka ti ve ta faka.
Ngeiawm tak taka min biak a hmang bawka, ka tih lêt ve zêl loh chuan ka hlauah ngaiin min hmusit reng mai ang, “I pasal ka nih hi, i ta chu ka ta ka ta pawh i ta, ta bik kan neilo ve ve” a rawn tichu nuihpui hakin “Kha i sawi zawh chiah kha i hre reng ang chu maw? Ta bik kan nei lo ve ve a, nangpawhin i neilo, engkim hi kan inṭawm vek tur a nih hi, awm mai mai chung chuan ei tur a hmuh theihloha, chuvang chuan ka bulah hian rawn ṭhu la, midangte hi lo chhâwn ve rawh” tiin sawi fuh inti ru zet chuan ka nuih saka.
Engmah sawi bik lo chuan a rawn ṭhu hnai ve maia, mahsela tumah chu han ngaihsaka enge an duh zawh pawh a nei chuang lo, tihian nitin kan inzuia nitin kan inbiak chuan a zia pawh a dangin kan inngeih ve zêl ka beisei bawk, a ze ngai reng hi a put chu ka ring bik lo.
Pa Muanaten ka lakah beiseina an nei sâng bawk nên an beisei ang an hmuh theih nân hian theihtâwp ka chhuah ve chhin phawt ang chu. Kumkhat chhûnga ka hlawhtling theilo a nihchuan kan inṭhen dâwn tho a, u Remruata pawhin hma lam a pan ve thei tawh ang chu.
“In khua chu a têt ang aiin sum an nei a nimaw?” a rawn ti chu “Nei ve bawk ang chu, an taima a lawm. Nitin hna an thawk a, kuthnathawktute hi chu kan rim a sin, nitin ni sensa hnuaiah thlan tla zawih zawih a kan thawh hnuah haw kawng hrehawm leh chho zet paltlangin thui tak tak kan kala, sawrkar hna thawk te hlawh ang erawh thlatin kan hlawh ve theilo, an ni chu hahdam takin daihlim hnuaiah tal an la thawka, thlatin hlawh an la la bik ania, keini erawh tihian sawrkar ṭha neih loh phei chuan kan thawh rah tam tak hi chu seng lohin an riral leh mai mai ṭhina” tiin ka sawi duaha.
Mak tak maiin min hnial bik lova, a lo bu nghat nghat mai “Mizoramah hi chuan eng sawrkar mah hi ṭha leh rintlâk an awm dâwn lo, tlin loh hlau hian inthlan dâwnah thu an tiam vak vaka, mipuite lah hi party hrang hrangah awmin mahni party bil ṭan hlur vek kan ni a, kan ram tâna ṭha zâwk ngaihtuah ai chuan kan party tih avânga a dik leh dik lo pawh ngaihtuah lo a a dik lohna lai hliahkhuha party dang puh chîng zêl hi kan nia, chuvang chuan mahni chhûngkua din chhuah theihna tur chauh hi ngaihtuah ila a ṭha mai. A dang chu angai vak lo, engtikah mah kan ram hi kan siamṭha dâwn chuang lo” a rawn ti ve khauha.
Tûn hi puitling taka kan titi dunna hmasa ber ani, hetianga thu kan sawi dun ve te hi ka ring ngailoa, mahsela tûnah hian a thleng mek chu a ni sia. Mumang te pawh a ang zâwk a lawm mawle, ka nuihte lam lam a za a, a nuam ka ti riau bawk.
“I sawi dik chiah, keini in kan duh zâwng te kan ram ṭhatna tur lo sawi ve vak vak mah ila awmzia a awmlo. Ṭawng thei deuh deuh, mahni party ruihchilh ho in min chîl rawn leh hrep emaw a nia nga, mahni chhungkaw hlâwkna tur hi buaipui tawp ila a ṭha ber mai tiraw? Tumah hian kan thusawi hi an bengkhawn dâwn chuang siloa, mahni hlâwkna tur hi zawn ve mai tur“ tiin ka nui hak haka.
Amah pawh a rawn nui ve suk suk mai, “School hi i kal lo hrim hrim nge ni a i kal ve ṭhin?” a rawn ti chu ka aw ka thian kharha, hetiang thu kan sawi hi ka rin loh lutuk avâng hian engkim hi ka tân chuan a phûr awm em em vek mai.
“Nia class 8 thleng ka kala, mahsela ka nu leh pa an upa ve tawh nên ka u lah kha kha tih lai khân 12 a kal mêk a, a chhuah ve law law kha kan duhpui bawk nên keimah kha ka châwl ta tawpa, kumhnih chhûng hna ka thawk tihah ka u pawh tihian a zirlaite zo in hna a zawng ṭan a, tûnah hian kan khaw Primary ah hian hna a dil ve leha, a hmuh hlauh chuan ka nu leh pa pawh an awm nuam leh zual tawh ang chu. Kei erawh zir leh turin min ti ṭhin mahsela ka lo châwl laklawh tawh bawk nên tihian ka châwl tlang ta a nih hi“ ka tihchuan min rawn melh vuta.
“Tunah pawh kal leh la, i la upa hauh hleinem” a rawn tichu ka nui lo theilo. “Min en la, pâwl 9 ah lût leh turin ka kum leh hmêl hi a chal tawh laklawh bawk sia lawm, a chi tawh lo ang. Nula puitling tawh pawl kua lek han nih leh chu a âwm ang lo emai” ka ti chu kan nui dun vak vaka, a ngaihtuah ve aniang chu ka inhmeh loh tur zia pawh a hre ngei ang.
ZAWMNA...
“In khua chu a tê nângin a nuam ve a nih hi” tiin a hawi vung vunga, thingtlâng khuaah chuan kan tê chhe bik hauh lova. Mahsela an ni Aizawl a awm reng tân chuan tê tak tur chu a ni rêng ani, a thusawi pawh a dik lo hauh lo, mahsela ka tân chuan kan khua aia nuam a awm bik lo.
“Kan lo kala in awm siloa, hetah a nimaw in lo awma?” a ṭhiante rawn langin an rawn au nghal lung lunga, boruak an ti chhe leh zo ang tih pawh ka hlau hlel lo e. Kan inkâwm ve thei ṭan dâwn chauh a, an rawn thleng chuan boruak an ti danglam leh zo vek tak taka.
An ri leh le lu tawh mai, kei erawh naupang ho thil rawn lei chu ka lo buaipui leh mawlh mawlh tawha “Naktukah kan haw ve tawh ang, duh lo viau mah ila chhungkaw chawmhlawm kan la ni bawk si a, haw ngei ngei angai a nih hi” an tihchuan u Remruata chuan a huphurh deuh nge “A la reilo e” a lo ti bul bula.
“Kan rawn zin leh vat dâwn alawm, nangpawh nupui i nei tawha. Patling taka awm tum la a ṭha, in nu pawh kan en hian misual a ni dâwn lo tih kan hria, Mary kha chu theihnghilh tum rawh, bâkah i duh tak tak loh kha. Khatiang hmeichhia ai kha chuan keini pawh hian tûna i nupui hi kan duhpui zâwk che ania, a hma kha chuan kan duhpui bik lo che a, mahsela hei belhchian alo dâwl phian hi. I ṭawngkam ngeiawm zet pawh a dodai thei zel ania” an tihchuaj awm hmunah ka lo nui ve haka.
Ka hriat hlau in an phun ru ve sur sur nângin an ni zurui lehnghâl chu an ṭawng a la ring tho bawk nên hriat loh theih pawh a nilo. “In haw chuan tunge ka kawm tawh anga, a nihchuan zanin chu lêng chhuak ang u” a tihchuan a ṭhiante pawh chuan an lo pawmpui viau mai.
Kan khaw nula ho sâwm chhuah tur an hmu leh ngei ang le, nula awm ṭha duh vaklo. Zu pawh in ve thei mai hi thingtlangah pawh hian kan awm ve zeuh zel bawk nên an ni lah khawpui tlangvâl an niin an hmêlṭha bawka, nula chuan an zui lo theilo ang.
“Len chhuah angai lo” ka lo ti chu min rawn melh rum nasa mai, keipawh ka lâwm hauh lo bawk. “Pathian leh kohhran hmaah thu kan tiam tawha, min hmangaih lo a ni tihchu ka hre chiang khawp mai, keipawhin ka hmangaih chuang lo che. Mahsela kan thutiamna ngei Pathian leh kohhran hi ka zaha, kan inneih thutiam hi vawn reng ka tum angin nangpawh hian i tum ve tur a nilo em ni? Hmeichhe dang i kawp vaih chuan maw ka lâwm lo khawp ang, i uire dâwn a nihchuan inṭhen ila i pa leh i nu nên in sawifel ve tawh mai dâwn ania, kan inṭhen chuan thil thleng tur i hriat chian kha” ka ti chu min huat hmêl tak hian min ena.
Mahsela engmah chu a sawi chuang lo, keipawh chuan thil dang sawi belh ka tum tawhloa. A ṭhiante chuan min melh tawn zak zak mai, min duh loh miau avânga ka thu pawh pawm ngai lo ani a. Nawr luih chiam ka tumlo, mipa a ni a a thinrim tâwp ka tawng ang tih pawh ka hlau ve tho a, nimahsela pa Muana te thusawi ka hrechiang bawk nên vau lêt ve ṭhin mai ka ni zâwk.
Tlâi a nih tâkah chuan rawngbawl angai bawk nên dawr chu kharin inah kan inzui pheia, rawng ka bâwl mawlh mawlh laiin an ni ṭhianho erawh chu games bawk khêl in an au leh chûl tawha, an in khawih ri leh awk ṭhin. An thinchhiat hlawm nên engtin nge an inkawm reng peih zâwk ni, keichu ṭhian kutthlak hmang deuh kawm chu ka peihlo, fiamthu a awm ve a. Mahsela na tak zawng hlira infiam hi ka peih ve lêm lo.
Chutih rual erawh chuan ṭhian neihloh erawh ka duh hauh lo thung. U Remruata chu rawn pheiin “Pawisa min lo pe teh” a rawn ti ringawta, zanlam chu vah chhuah tho a tum a nih hmêl. Enga tinge hetiang em em a a luhlula a tihmawh mai ni? Hetiang em em a mipa luhlul hi ka la hmu ngailo, chutia pawisa min lo dîl lai chuan kan khaw nula upa lam pahnih zu duh zet hi rawn lûtin u Remruata ṭhiante ho chu an rawn ko nghal lung lunga.
Lungawi lo zeta u Remruata ka en lai chuan a ni pawh chuan min lo en ve reng bawk. “Kha hei hi la rawh, rawn haw nghal ang che. Hetiang reng chuan pa Muana te ka hrilh tak tak ang, inchhunga i ṭhiante zu rui i rawn hruai luh hi ka duh miahlo ania. Inchhûng zahawm lo a siamtu a ni“ ka ti fak faka, ka thusawi chu a ngai pawimawh leh chuang pawhin ka ringlo.
Ṭawng in chan lo chunga an chhuak chu ka en zui renga, engtikah tak a zia kalsana puitling taka awm ve tak ang maw? Vawiinah te kha chuan pângngai taka kan inbiak a, ṭhianṭha ang tala kan awm ve te ka beisei a, mahsela a ṭhiante an rawn langa engmah lo maiah a chang leh ta chu a nih hi.
Kawmchhakah chuan Lawmi chhakchhuak sak VALA THAWNTHU tihchu an zai phei lung lunga, englai pawha rui reng ang an nih avâng hian an zai aṭang pawhin kan ṭhenawm ho chuan an rui tih an hre chiang viau ang chu.
“Vala thawnthu lungchhiat thlâk chu hei ani, a di a hmangaih leh a lunglai luahtu chuan, nang nên chuan kawp rem tur kan ni mawlh love, tiin puan ang a hnawl val lungmawla chu“ tiin an zai phei luah luaha, an zai thiam lo em em mai lehnghâl.
Mikhualnaah zah tih vêl lam chu a awm lo, khawi hmunah pawh it's my life ti thei kha an ni tlata, ṭhian tur dik tak in kâwm khâwm, zah lah an hre miahlo. Hetiang tân hi chuan khawi lai hmun pawh hi wow tih tawp chi a ni.
An kal liam hnuah chuan chhuat chu phiat faiin ka nâwt leh te te a, hetianga a nungchang hi a awm reng a nihchuan ka dawh reng thei angem ka hrelo, a luhlul bawk si.
Reife ka nghah hnuah pawh a rawn haw mai loh avângin ka chawhmeh siam chu an dai hman ang tih hlauin chaw chu ka ei san leh ta nge nge a. Ṭha deuh hian a awm ve tawh dâwn emaw tih lai hian beisei loh dânin a awm leh ṭhin.
Hetiang mipa hi an awm theih ka ring lova, mahsela an lo awm chiang a nih hi, khâng hmeichhe zahna châng hrelo zet zet lah khân an la kuah thuak thuak lehnghala, ka lâwm lo takzet. Tikhan khaw mite hnênah an sawi leh anga, ka tân chuan mite min sawisêlna tur leh ka pasal ka ti lungawi zo lo anga an ngaih ka hlau ber a ni.
Remruatkima hi heti em em hian engtin nge a sual thiama, a luhlul theih bik le? Amah ah hian mi nung pali lai an awm in ka hre tawh, a châng leh a fel thuta, a châng leh a thinrim leha. A chângin a ngêng in tih a har em em a, a châng leh thu a âwih leh em em bawk si. Amah tawp hi zir tham a ni nimai hian ka hre tawh.
Zânah chuan ka nghâk ve bawk nên ṭhutthlengah chuan mu in movie ka en mai maia, ka pasal a nih na anga ka ngaihven hi ka tih turah ngailo ila chuan ka mut san daih tawh ang. Pa Muanate nupa ka hmaizah bawk nên ka ngaihsak lo thei silo, ka mipa duhzâwng mizia ka sawi ang kha amahah ka hmu lo bawk nên a awm dân hian min ti thinrim ṭun mai.
Pa Muana te ngaihtuah lo ila chuan ka ṭhen nghal vang vang tawh ang, an lakah thu ka lo tiam ve tawh si a. Kumkhat chhûng chu ka tuar mai ang chu, mahsela ka tuar chhuak thei ange maw? A mizia a ngai reng phei chuan engtin nge kan awm ang tih ka ngaihtuah pha lo zâwk, amah leh savawm hi ka tehkhina, an in ang dâwn riauin ka hria.
Mâwl tak leh thinrim in peih ât reng mai, Savawm pawh a mi hmuh apiang bei duh mai, thinrim reng ang ania. U Remruata pawh chutiang chiah chu, englai pawh hian mi a seh dawn emaw tih tur hian a awm reng nimaiin ka hria, Remsavawma ti tawh ila a ṭha nghe nghe ang chu.
Dar sarih vêlah chuan kawngka chu rawn inhawngin rui tih hriat tak hian a rawn lût chhur chhura, ka lo en kar mai. Pasal zu in mi ka neilo ang ka lo ti ṭhin a, mahsela ka hma hun hi ka va han hrelo tak em. Tûnah chuan ka tum loh leh neih ka tum loh mizia pu vek mai pasal pêk ka ni ania, Pathian pawi hi ka sawi nge tihte ka ngaihtuah rum rum mai.
“Zu in tawh suh ka tihkha, nangmah avânga mualpho ka duh hauh lo ania aw, khâng hmeichhia te kha ilo kawp ange. Khaw mite hnêna an sawi chuan i thangmawilo khawp ang, ka lâwm hauh lo ania aw. Min duh lo mahla i nupui ka nihna ang chuan min zah ve ta che” lungawi lo zet chuan ka ti a.
“Sum vanga min nei ani lo'm ni i nih? Ka duh duh ka kawp ang nang hian ṭawngkam khat pawhin ka nu leh pa bulah sawi suh ang che. Keimah avânga inchhûngkua pawh hetianga awm thei in nih hi” chapo zeta tichunga hnunglam min chhawn hmaktu chu thinrim taka enin ka zuang kâng zawka, a hnungah ka tlawh awk rualin hmalamah a bawk nghal thlawp mai.
Thingtlâng nula ka nihna a hmusit bawk a, thingtlâng nun tak tak ka tem tir dâwn khawp. A ni zi rui lehnghâl chu a rawn la tho chhuak thei mai lo zui “Min lo pui teh, engvangin nge min tlawh ringawt, min ngam viau suh aw” ti nung nungin min rawn ban leh lawia.
Minung pali amah ah an awm ka tihkha ka tih dik ka ring, a thinrim dawn emaw tih laiin ṭha deuhin min la be leh lawi bawk si nên ka rin loh hlir mizia hi a pu mai.
Kai tho in chaw a ei thei dâwn lo tih ka hriat chian avâng chuan pindan lamah chuan ka kuah lût a, a rum ṭuah ṭuah reng mai. Khuma ka mutthlak rualin min pawt mu tel hnawka, ka bawh deuh rawk mai “Ka haw miahlo che, mahsela ka nu leh pa hi ka hua a ni. Hetiang dinhmuna min din tir pawh hi ka hua” tiin a phun deuh bul bula.
A awmdân chu ka en renga, tûnah chuan thinrim hmêl kha nilo in inthiamlo hmêl ka hmu tawh zâwk “I tân pasal ṭha tak ka ni thei dâwn lo tih hre chunga engvanga min nei nge i nih?” a tih erawh ka chhâng ta lo, ka mitah tak en reng chung chuan ka hmaiah a rawn chûl a, ka dawh tawp ringawt.
Chutah a mit chhingin a chatthla zuia, rang taka tho chhuakin a chapal chu ka phelhsaka, puan sin tirin a bulah chuan ka mu thla ve vata. A ṭawng vai leh nuah nuah ṭhin, a thusawi kha ka ringhlel lo, min huat lutuk hi chu ka ring bik lo hrim hrima, hetianga kan awm ta mai nên a hmeichhe duh a neih theihna tur ka lo dâl ve leh zêl bawk si hi min hua pawh nise ka dem em em lo.
Mahsela a nun ṭha lo tak hi chu kalsan thei hrâm sela ka ti,ka nute lo min sahphel turin ka dil anga. Hna ka thawhpui tal loh chuan zu a in bawk si a a taksa tân a ṭhat ka ringlo, kan dawr chu ka naute pawhin an nghâk thei dawna ka ngaihtuah em em lo bawk nên feh pui zêl tawh ila a ṭha ang, thlai chin ve hrim hrim pawh ka duh bawk.